Rusya, tarım ürünleri ihracat politikasında önemli bir adım atarak ayçiçek yağı ihracatına uygulanan gümrük vergisini Şubat 2026 itibarıyla artırdı. Karar, küresel piyasalardaki fiyat hareketleri ve iç piyasada arz–fiyat dengesini koruma hedefi doğrultusunda alındı.
Rusya Tarım Bakanlığı (MinSelhoz) tarafından yapılan hesaplamaya göre, ayçiçek yağı ihracat vergisi ton başına 9 bin 298,6 rubleden 9 bin 495 rubleye yükseltildi. Bu artış, bir önceki aya göre yaklaşık yüzde 2,1’lik bir vergi artışına karşılık geliyor.
Vergi düzenlemesinde dikkat çeken bir diğer unsur ise ayçiçek küspesi oldu. Şubat 2026 itibarıyla ayçiçek küspesi ihracatında uygulanan gümrük vergisi, üst üste ikinci ay sıfır olarak belirlendi.
Bu durum, Rusya’nın bitkisel yağ sanayisinde yan ürün ihracatını teşvik etmeyi, ana ürün olan ayçiçek yağında ise iç piyasayı korumayı hedeflediğini gösteriyor.
Rusya’da ayçiçek yağı ve küspesine uygulanan ihracat vergileri, “gösterge fiyat” sistemi üzerinden hesaplanıyor. Şubat 2026 için belirlenen gösterge fiyatlar şu şekilde açıklandı:
Vergi tutarı, baz fiyat ile gösterge fiyat arasındaki farkın yüzde 70’i esas alınarak belirleniyor. Mevcut uygulamada baz fiyatlar:
olarak uygulanıyor.
Rusya, ayçiçek yağı ihracatında fiyat istikrarını sağlamak amacıyla “ayçiçek dempferi” olarak adlandırılan değişken vergi mekanizmasını 1 Eylül 2021’de yürürlüğe koydu.
Bu düzenlemeler, Rusya’nın ayçiçek yağı ihracatını uzun vadeli ve kontrol edilebilir bir rejim altında yönetmek istediğini ortaya koyuyor.
Rusya, dünyanın en büyük ayçiçek yağı üreticileri ve ihracatçıları arasında yer alıyor. Bu nedenle ihracat vergilerindeki artış:
Aynı zamanda bu politika, Rusya’nın tarım ürünlerinde iç fiyat istikrarını önceleyen korumacı bir ticaret yaklaşımı benimsediğini gösteriyor.
Rusya’nın ayçiçek yağı ihracat vergisini artırması, kısa vadeli bir fiyat müdahalesinden ziyade uzun vadeli tarım ve dış ticaret stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Önümüzdeki dönemde, gösterge fiyatlardaki değişimlere paralel olarak vergi oranlarının yeniden güncellenmesi ve küresel bitkisel yağ ticaretinde dalgalanmaların artması bekleniyor.
Rusya Federasyonu Hükümet Kararları – Ayçiçek Dempferi Uygulamaları
GazetemRU – Rusya Tarım ve Dış Ticaret Haberleri
Rusya Tarım Bakanlığı (MinSelhoz) – Resmî Vergi Hesaplamaları
