Türkiye’nin güçlü bir üretici olduğu bazı sektörlerde, dünyanın önemli ithalat pazarlarından aldığı pay şaşırtıcı derecede düşük. ABD ve Japonya’nın ticaret verileri, ihracatçıların üzerinde düşünmesi gereken bir tablo ortaya koyuyor.
Bir ülkeye yeterince ihracat yapamıyor olmamız, o ülkede ürünümüze talep bulunmadığı anlamına gelmiyor. Belki de o pazar, ihtiyacını yıllardır başka ülkelerden karşılıyor.
Örneğin Türkiye, 2024 yılında yaklaşık 744 milyon dolarlık ahşap yatak odası mobilyası ihraç etti. Aynı dönemde ABD’nin bu ürün grubundaki ithalatı 3,98 milyar doları buldu. Ancak Türkiye’nin ABD pazarındaki payı %0,3’ün bile altında kaldı.
Üstelik bu durum yalnızca ABD ile sınırlı değil. Japonya’nın mobilya ve doğal bal ithalatında da benzer bir tablo var.
| Pazar / Ürün | Toplam İthalat | Türkiye’nin Payı |
|---|---|---|
| ABD – Ahşap yatak odası mobilyası | 3,98 milyar $ | %0,295 |
| Japonya – Ahşap yatak odası mobilyası | 236,5 milyon $ | %0,024 |
| Japonya – Doğal bal | 136,8 milyon $ | %0,194 |
Kaynak: Dünya Bankası WITS / UN Comtrade, 2024. İthalatçı ülkelerin bildirdiği değerler.
Japonya örneği özellikle düşündürücü. Ülke, 2024 yılında 136,8 milyon dolarlık doğal bal ithal ederken Türkiye’den aldığı balın değeri yalnızca 266 bin dolar civarında kaldı. Çin, Yeni Zelanda ve Kanada ise Japonya’nın önemli tedarikçileri arasında yer aldı.
Mobilyada da benzer bir rekabet söz konusu. ABD’de Vietnam, Japonya’da ise Çin ve Vietnam oldukça güçlü tedarikçiler. Dolayısıyla mesele yalnızca kaliteli ürün üretmek değil; doğru alıcıya ulaşmak, pazara uygun ürün sunmak ve mevcut tedarikçilerle rekabet edebilmek.
Bir pazarın ne kadar büyük olduğuna bakmak kadar, o pazardan neden daha fazla pay alamadığımızı araştırmak da önemli.
Elbette düşük pazar payı, ihracatın kolayca artırılabileceği anlamına gelmiyor. Nakliye maliyetleri, fiyatlandırma, ithalat koşulları ve alıcıların mevcut tedarikçi ilişkileri belirleyici olabiliyor.
Ancak ihracatçıların sorması gereken soru açık: Bu ürünleri kim ithal ediyor, hangi ülkelerden satın alıyor ve Türk üreticiler bu alıcılara nasıl ulaşabilir?
İşte ürün bazlı pazar araştırmaları ve ithalatçı şirket analizleri tam da bu noktada değer kazanıyor. Yeni pazar arayan bir üretici için bazen en önemli fırsat, henüz hiç değerlendirmediği bir ülkenin ticaret verilerinde saklı olabiliyor.