Küresel enerji ticareti, Rusya–Çin ekseninde hız kazanmaya devam ediyor. Rusya’nın devlet enerji şirketi Gazprom’un Çin’e yönelik doğal gaz sevkiyatlarında yeni bir günlük rekor kırması, iki ülke arasındaki enerji iş birliğinin ulaştığı seviyeyi yeniden gündeme taşıdı. Özellikle “Sibirya’nın Gücü” boru hattı üzerinden gerçekleşen bu artış, yalnızca bölgesel değil, küresel doğal gaz ticareti açısından da stratejik sonuçlar doğuruyor.
Gazprom tarafından yapılan açıklamalara göre, 10 Ocak tarihinde Çin’e gönderilen günlük doğal gaz miktarında şimdiye kadarki en yüksek seviyeye ulaşıldı. Sevkiyat, Rusya’nın doğusundaki en büyük gaz taşıma sistemi olan “Sibirya’nın Gücü” hattı üzerinden gerçekleştirildi.
Bu gelişme, Rus gazının Asya pazarındaki ağırlığının giderek arttığını ve Avrupa merkezli ihracat modelinden daha çok Doğu Asya odaklı bir ticaret yapısına geçildiğini açık biçimde ortaya koyuyor.
“Sibirya’nın Gücü”, yıllık 38 milyar metreküp doğal gaz ihracat kapasitesine sahip ve Çin’e doğrudan boru hattı üzerinden gaz sağlayan ilk büyük sistem olma özelliğini taşıyor.
Bu hattın temeli, 2014 yılında Gazprom ile Çin Ulusal Petrol Şirketi (CNPC) arasında imzalanan ve 30 yıl süreli olan dev enerji anlaşmasıyla atıldı. Anlaşma kapsamında:
Fiili sevkiyatlar Aralık 2019’da başladı ve her yıl düzenli biçimde artırıldı.
Gazprom, 1 Aralık 2024 itibarıyla hattı Çin yönünde azami proje kapasitesi olan 38 milyar metreküp seviyesine çıkardı. Şirket yönetimi, 2025 yılı sevkiyatlarının sözleşmede öngörülen miktarın da üzerine çıkacağını açıkladı.
Bu durum, Çin’in uzun vadeli enerji arz güvenliği açısından Rusya’yı stratejik ana tedarikçi konumuna taşıyor.
Rusya ile Çin Halk Cumhuriyeti arasında son dönemde imzalanan yeni belgeler, iş birliğinin daha da genişletileceğini gösteriyor:
Bu projeler, Rusya–Çin enerji hattını dünyanın en büyük ikili doğal gaz ticaret koridorlarından biri haline getirmeye adaydır.
Bu gelişmeler yalnızca enerji şirketlerini değil, lojistik, altyapı, finans ve sigorta sektörlerini de doğrudan ilgilendiriyor.
Özellikle:
Çin’e yapılan rekor seviyedeki Rus gazı sevkiyatları, küresel enerji ticaretinde doğuya kayışın hızlandığını gösteriyor. Uzun vadeli kontratlar, artan kapasite ve yeni boru hattı projeleriyle birlikte Rusya–Çin hattı, dünya doğal gaz ticaretinin en güçlü eksenlerinden biri haline geliyor.
Bu durum, enerjiye dayalı dış ticaret yapan ülkeler ve şirketler için yeni risk ve fırsat dengelerini beraberinde getiriyor.
